ఇదిగో అలమేల్మంగ ఇంత బత్తి నీమీద పొదిగొన్న నీకు వలపులు గుమ్మరించీనీ. - అన్నమయ్య కీర్తన, భావం

అన్నమయ్య కీర్తన.

ఇదిగో అలమేల్మంగ ఇంత బత్తి నీమీద
పొదిగొన్న నీకు వలపులు గుమ్మరించీనీ. !!

పడఁతి నీ గుణాలకు పలుమారు మెచ్చి మెచ్చి
వుడివోని సంతోసాన నూలలాడీని,
కడు నీ చక్కఁదనాలు కాంతలతోఁ జెప్పి చెప్పి
వెడఁగుఁ బులకలతో విర్రవీగీని. !!

నేరుపుల మీ చేతలు నెమ్మదిఁ జూచి చూచి
కోరికలు కొనసాగ గుబ్బితిలీని,
కూరిమి తోడుత నీ కొలువులు సేసి సేసి
చేరి నీతో వేడుకలఁ జెలరేఁగీని. !!

సేసవెట్టి నీపై నిదె సెలవులు నవ్వి నవ్వి
ఆశలఁ గాఁగిట నిన్ను నప్పళించీని,
రాసికెక్కి నీవేలఁగా రతుల శ్రీ వేంకటేశ
పోసరించి ఇన్నటాను భోగించీనీ.. !!

భావమాథుర్యం...
అన్నమయ్య స్వామివారి చెలికత్తెవలె భావించుకుని  ఆయన దేవేరికి ఆయనపై గల ఆరాధన, అనురాగం వలపులను వివరిస్తున్నారు.
ప్రభూ! ఇదిగో నీపై ఎంతో ఆరాధన, భక్తి మెండుగా గల అలమేల్మంగ. నీపై ఆవరించి వలపులను కుమ్మరించినదయ్యా!
ఈ పడతి పదే పదే నీ సుగుణాలను మెచ్చి తరగని సంతోషాలలో ఓలలాడినదయ్యా! నీ చక్కదనములను చెలులతో చెప్పి చెప్పి మితిమీరిన పులకరింతలతో విర్రవీగుతున్నదయ్యా!
ప్రభూ నీ చేతల నేర్పునూ, నెమ్మదితనమునూ చూచి చూచి కోరికలు కొనసాగగా అతిశయంతో పరవశించెనయ్యా! అనురాగముతో నీకు సేవ చేసి చేసి నీతో వేడుకలు పంచుకొని చెలరేగినదయ్యా!
నీపై తలంబ్రాలు పోసి, ఆపైన మనోహరమైన చిరునవ్వులు చిలికించి ఆశలతో నీ కౌగిట పరవశించినదయ్యా! గణతకెక్కిన నీ సురతులకు గర్వించి, శ్రీ వెంకటేశ్వరా! అన్ని విధములా ఆ దేవి నిన్ను భోగించెనయ్యా!

కనులు - కవిత

picture courtesy : Sri Ponnada Murty

కనులు - కవిత

వినీలాకాశంలో ఇంద్రధనుస్సుని చూస్తూ అచ్చెరువొందిన కనులు
కొండలనడుమ ఉదయిస్తున్న బాలభాస్కరునిని దర్శించి తరించిన కనులు
ఎగసిపడే కెరటాల విన్యాసాలాకి పులకరించిన కనులు
అరవిరసిన పూబాలల వింతవింత సోయగాలకి మైమరచిన కనులు
ఆలయంలో పరమాత్ముని దివ్యమంగళ దర్శనంతో అరమోడ్పులైన కనులు
పసిపిల్లల ముగ్ధత్వానికి పరవశించిన కనులు
కొండలలో, కోనలలో, ఏరులలో సెలయేరులలో ప్రకృతికాంత
అందాలకి దివ్యానుభూతి చెందిన   కనులు ..
కంటిచూపు కరవై ఈ ఆనందానుభూతులకి దూరమైన కబోది ని చూసి
దుఃఖాశ్రువులతో  నిండెను నా కనులు ..
అప్పుడు .. అప్పుడనిపించింది నాకు .. నా కనులతో ఆ అభాగ్యుడు
ఈ ప్రపంచాన్ని చూడగలిగితే చాలని!
ఆ రోజుకోసం ఎదురుచూస్తున్నాయి నా కనులు.
---- పొన్నాడ లక్ష్మి

ఏడ వలపేడ మచ్చిక ఏడ సుద్దులు ఆడుకొన్న మాటలెల్ల అవి నిజాలా? - అన్నమయ్య కీర్తన, భావం

అన్నమయ్య కీర్తన.

ఏడ వలపేడ మచ్చిక ఏడ సుద్దులు
ఆడుకొన్న మాటలెల్ల అవి నిజాలా? !!

తొలికారు మెరుపులు తోచిపోవు గాక
నెలకొని మింటనవి నిలిచీనా?
పొలతుల వలపులు పొలసి పోవుగాక
కలకాలంబవి కడ తీరీనా? !!

ఎండమావులు చూడ నేరులై పారుగాక
అండకు పోవ దాహమణిగీనా?
నిండినట్టి మోహము నెలతలమదిచూడ
వుండినట్టే వుండుగాక ఊతయ్యీనా? !!

కలలోని సిరులెల్ల కనుకూర్పులే కాక
మెలకువ చూడనవి మెరసీనా?
అలివేణుల మేలు ఆసపాటే కాక
తలపు వేంకటపతి తగిలీనా? !!

లౌకికమైన జీవనంలో ఈ ప్రేమలూ, ఈ పరిచయాలు, ఈ ప్రమాణాలు బహుప్రియమైనవని మనం భ్రమపడుతూ ఉంటాము. కానీ లోతుగా ఆలోచిస్తీ కపటపూరితమైన ఈ కవ్వింపులు ఏవీ కాలపరీక్షకు నిలవలేవు. అదే భావనతో ఆ భక్తశిఖామణి ఈ సంకీర్తనకు శ్రీకారం చుట్టాడు.
ఈ ప్రేమలు, ఈ అనురాగాలు, ఈ ప్రమాణాలు ఎంతవరకు నిజం. మనం అనుకునే మాటలన్నీ నిజాలేనా?
తొలకరిలో మెరుపులు మెరుస్తాయి, ఉరుములు ఉరుముతాయి. కానీ అవి కనీ కనిపించి మాయమౌతాయి. తరుణి ప్రేమ కూడా అటువంటిదే అంటున్నాడు అన్నమయ్య. యౌవనపు పొంగులో కనిపించేవి ఇవన్నీ..ఇలా మనుష్యుల మధ్య కలిగే బంధాలన్నీ పరిమితకాలమే అని ప్రస్ఫుటం చేస్తున్నాడు.
ఎండమావులను చూస్తే అక్కడ నీరు ఉన్నట్లు భ్రమ కలుగుతుంది. తీరా దరికి పోతే నీరుండదు. దాహం తీరదు. నెలతల మీది మోహము కూడా మనసులో మరులు గొలుపుతుంది. మాయ చేస్తుంది.కానీ ఏమాత్రం ప్రియం కలిగించదని అన్నమయ్య చెప్తున్నాడు.
కలలో కనిపించే సిరులు, భోగాలు కల ఉన్నంతవరకు నిజమే అనిపిస్తుంది. కల చెదిరి వాస్తవంలోకి రాగానే మాయమైపోతాయి. అలివేణులపై ఆపేక్ష కూడా అంతేనని అన్నమయ్య అంటున్నాడు. ఆ భ్రమలో శ్రీ వెంకటేశుని పై ఆశ తగలీనా ? అని ప్రశ్నిస్తున్నాడు అన్నమయ్య. కాంతా కనకాలపై మోహం భగవంతుని తలపును కూడా దూరం చేస్తుంది. అని అన్నమయ్య కీర్తనలోని అర్ధం పరమార్ధం.

అమ్మ

facebook లో'మిథున కవితావేదిక' (మిథున కవితావనం) వారి చిత్రకవిత శీర్షికలో శ్రీ పొన్నాడ మూర్తి గారి చిత్రానికి అహ్వానించిన వచన కవితలకి నా కవితా స్పందన.

ప్రేమానురాగాల నిర్వచనమే అమ్మ,
అమృతం కలిపి అనురాగంతో తినిపించేది అమ్మ,
నాన్నకి పిల్లలకి మధ్య వారధి అమ్మ, 
అలుపు సొలుపులకు ఆలంబన అమ్మ,
కష్టాలను నవ్వుతూ జయించి, ఆనందం మాత్రమే పంచేది అమ్మ,
నిరుపేద బతుకయినా ప్రేమతో ఆకలిదప్పులు తీర్చేది అమ్మ,
కన్నపిల్లలకే కాక వారు కన్నపిల్లలకి కూడా ప్రేమతో
ఊడిగం చేసేది అమ్మ,
తప్పులు చేసినా మందలించి అక్కున చేర్చుకునేది అమ్మ,
అమ్మ చరణ స్పర్శ పిల్లలకు క్షేమదాయకం.
సాటిలేని అమ్మకు
శతకోటి వందనాలు

అంత చక్కని వాడవు అన్నిటా జాణవు నీవు -- అన్నమయ్య కీర్తన.

ఈ వారం అన్నమయ్య కీర్తన..

అంత చక్కని వాడవు అన్నిటా జాణవు నీవు
సంతోసాన నుప్పొంగీ సారెకు నా మనసు. !!

పొలసి నిన్నొకమారు పూఁచి తప్పక చూచితే
వలవక వుండుదురా వనితలు
నిలువున నెప్పుడైనా నీ రూపు దలఁచుకొంటే
వులిపచ్చి చెమటల నోలలాడకుందురా? !!

సముకాన నీతోను సంగతాలు సేసితే
తమకించకుండుదురా తరుణులు
జమళి మేనులు సోఁక సరసము లాడితేను
మమతల నిన్ను నిట్టె మరుగక ఉండుదురా.. !!

ఈడుజోడై నిన్నుఁ గూడి యెడవాయ కుండితే
వేడుకఁ జొక్కకుందురా వెలఁదులు
ఈడనె శ్రీ వేంకటేశ! యేలితివి నన్ను నిట్టె
ఏడవారూ నీ పొందుల కేఁకరకవుందురా! !!

ఈ కీర్తనలో అన్నమయ్య శ్రీ వేంకటేశ్వరుని వశీకరణ శక్తిని కొనియాడుతున్నాడు. ఆ దివ్యమంగళరూపము దర్శనమవగానే మనం కూడా ఒళ్ళు తెలియని పరిస్థితికి లోనౌతాము. స్వామి ఆకర్షణ శక్తి అంతటిది.
స్వామీ! నీవేమో అంత చక్కని వాడవు. దానికితోడు సరసత్వం గల జాణవు. నిన్ను చూసిన ప్రతీసారీ నా మనసు ఉప్పొంగిపోతుంది.
నిన్నొక్కమారు తరచి చూసినవారు వలపు చెందక ఉండగలరా? ఎప్పుడైనా నీ రూపమును నిలువెల్లా ప్రేమతో చూచిన చిరు చెమటలతో మేను చెమర్చక నుండునా?
నీ సముఖానికి వచ్చి నీతో చేరికగా ఉంటే తరుణులకు తన్మయత్వం కలుగదా? ఇరువురి మేనులు తాకుతూ సరసములాడితే వారిలో మమత కలిగి నీ పొందుకోసం తహతహలాడరా?
ఈడుజోడుగా నుండి ఎడబాటు లేక నిన్ను కూడి ఉంటే వెలదులు మైమరచిపోకుందురా? ఓ వేంకటేశ్వరా! నన్నూ నిట్టె ఏలితివి. ఎక్కడివారూ నీ పొందు కోసం ఉవ్విళ్ళూరక ఉండగలరా?

అన్నమయ్య కీర్తన -- ఊరకే ఉన్నాఁ డితఁడు వోరుపుతోడ

అన్నమయ్య కీర్తన

ఊరకే ఉన్నాఁ డితఁడు వోరుపుతోడ
ఈ రీతి మాటలాడ అరుహమా ఇపుడు? !!

మంతనము లాడెనంటా మగువతో నీవతని
నెంకెంత సేసేవే ఇపుడు నీవు.
వంతులు తప్పక వుండవచ్చీఁ గాక రమణుఁడు
అంతేసి మాటలకు నరహమా ఇతఁడు. !!

అంగనచేతి విడెమాకు నందుకొనే నంటా
యెంగిలి మాటాడకువే యెగసెక్కేన
జంగిలిలో నీ తోడ సరసము నాడీఁగాక
అంగమంటి ఇంత సేయ నరుహమా ఇతఁడు !!

మేడమీదనున్నచెలి మేలమాడి కూడెనంటా
ఆడుకొనేవింతలోన అందరితోడ
వోడక శ్రీ వేంకటేశుఁ డొడివట్టి నిన్నుఁగూడె
ఆడనీడా గేలిసేయ నరుహమా ఇతఁడు. !!

భావం...అన్నమయ్య చెప్పిన ఈ సరస శృంగార కీర్తనలో  తాను దేవి చెలికత్తె అయి స్వామి తరుపున ఇలా మాట్లాడుతున్నాడు.
నీ రమణుడు నిన్నేమీ అనటం లేదని ఊరకనే ఉన్నాడని ఇన్ని యెగ్గుల నెంచుతున్నావు. అతను ఓర్మితో ఉన్నాడని నీ చేత ఇన్ని మాటలు పడుటకు అర్హుడా ఇతడు? ఇది నీకు తగిన పనియేనా?
దేవీ! నీ విప్పుడు ఎంతెంత వింత పనులు సేసేవే. ఆ మగువతో మంతనాలాడుతున్నాడని ఇతనిపై నెపము వేస్తున్నావు. ఆమె నీ రమణుడికి వరుస కాకపోవచ్చు. మాట తప్పకుండా నీ దరికి వస్తున్నాడే కదా! కానీ అతనిని అన్ని మాటలు అనవచ్చునా?  దానికతడు అర్హుడేనా?
దేవీ నీ రమణుడు ఆమె చేతి తాంబూలము అందుకొన్నాడని దెప్పిపొడిచి అపభ్రంశపు మాటలనకమ్మా!.అవేమీ పట్టించుకోకుండా నీతో సరసమాడేడని అతని చేయిబట్టి  నిలబెట్టి ఇంత సేయ తగునా? దీనికతడు అర్హుడా?
దేవీ! ఆ మేడలోనున్న చెలి నీ రమణునితో పరాచికములాడి, ఆపై కూడినదని ఇంతలోనే అందరితో చెవినిల్లు కట్టుకొని  మరీ చెబుతున్నావు కానీ ఏమాత్రం నీ మాటలు లెక్కచేయక నిన్ను ఒడిసిపట్టి నిన్ను కూడినాడు. అక్కడా ఇక్కడా నీ రమణుని గేలిసేయ తగునా? ఈ అపనిందలన్నిటికీ స్వామి అర్హుడా?
ఈ కీర్తనలో భర్తపట్ల అనురాగం కల భార్య మనస్సు ఎలా ఉంటుందో చక్కగా వివరించాడు అన్నమయ్య.

అన్నమయ్య కీర్తన. -- అహో సాధు తవాగమనం

అన్నమయ్య కీర్తన.

అహో సాధు తవాగమనం
బహుళ వైభవైః ప్రతివచబైః కిమ్. !!
తతోపసర మిథ్యశఠవచనై
రితస్తవైమన్మ హితం కిమ్
బత మమ దేహాత్ప్రాణ స్తథాపి
గత ఏవై తత్ కారణమిహ కిమ్. !!
సవృతి చేలం జహి చపలత్వం
సంవాదేమే సతతం కిమ్
త్వం వా మమ చిత్తం సాంత్వయసి
కిం వా కురు మమ ఖేలనమిహ కిమ్ !!
అతి భిబేమి భవదాచరణాదిహ
చతుర వేంకటాచలరమణ
సతీం మా మనుసరసి కిమధన్
రతిరాజ విభవ రచనమిదంకిమ్. !!

అన్నమయ్య వినిపిస్తున్న గీర్వాణి సంకీర్తన ఇది. దేవి స్వామితో ఈ విధంగా అంటున్నది.
అహో! నీ రాకయే విశేషము. గొప్ప గొప్ప వైభవములు, ప్రతివచనములతో ఏమి ఫలము?
మిథ్యతో కూడిన మూర్ఖపు వచనములతో నింక తొలగిపొమ్ము. ఇంకా నాకు హితము చేయాలనుకోవడమేమిటి? నా దేహమునుండి ప్రాణము పోతున్నది. దీనికి కారణం ఏమిటో చెప్పు.
చపలమనే వస్త్రం కప్పి ఉంది. దానిని తొలగించు. నాతో ఎల్లప్పుడు సంవాదము చేయుటవల్ల ప్రయోజనమేమి? నీవు నా చిత్తాన్ని ఊరడింపచేయుచున్నావు. నన్ను ఆటపట్టించుట ఏమిటికి?
నీ అచరణము వల్ల ఇక్కడ చాలా భయము చెందుచున్నాను. చతురుడవైన ఓ వేంకటాచలనాథా! భార్యనైన నన్ను అనుసరిస్తున్నదెందులకు?  ఓ రతిరాజ విభుడా! ఈ రచనా నాటకములన్నీ ఎందులకు?

భావమాథుర్యం.  అమరవాది సుబ్రహ్మణ్య దీక్షితులు.